Forhend (ang. forehand) to uderzenie po stronie ręki, w której trzymasz rakietę, wykonywane po odbiciu piłki od kortu. Dobry forhend zaczyna się od chwytu wschodniego lub półzachodniego, ustawienia bokiem do piłki i obrotu tułowia, a kończy kontaktem przed ciałem i rakietą nad przeciwnym ramieniem. Poniżej masz tabelę chwytów, rozpisane fazy ruchu, listę błędów z poprawkami i 15-minutowy plan ćwiczeń. Osobno opisuję, jak zmienia się forhend na mączce, bo na takiej nawierzchni grasz u nas w klubie.
Jeśli wolisz od razu ustawić chwyt i zamach pod okiem trenera, zobacz lekcje tenisa we Wrocławiu.
Co to jest forhend i dlaczego uczy się go jako pierwszego?
Forhend to dla większości graczy najpewniejsze i najczęściej grane uderzenie z głębi kortu. Uczy się go jako pierwszego, bo ruch jest naturalny: przypomina rzut piłką z boku albo zamach otwartą dłonią. W wymianie z linii końcowej forhendem buduje się większość punktów, więc od jego pewności zależy, czy wytrzymasz dłuższą wymianę.
Uderzenie po drugiej stronie ciała to bekhend. Zasady samej gry, czyli kiedy piłka jest dobra, a kiedy w aucie, znajdziesz w artykule zasady gry w tenisie.
Jaki chwyt wybrać do forhendu?
Chwyt rakiety ustawia jej płaszczyznę w momencie kontaktu z piłką. Najprościej sprawdzić go po tym, na której ściance rękojeści leży nasada palca wskazującego. Rękojeść ma 8 ścianek, a poniższa tabela zakłada grę prawą ręką.
| Chwyt | Gdzie leży nasada palca wskazującego | Jaka piłka wychodzi najłatwiej | Dla kogo |
|---|---|---|---|
| Kontynentalny | na górnej skośnej ściance | płaska, niska, slajs | nie do forhendu z głębi kortu; do serwisu i woleja |
| Wschodni | na prawej pionowej ściance ("uścisk dłoni") | płaska lub z lekką rotacją | pierwsze lekcje, piłki na wysokości bioder |
| Półzachodni | na dolnej skośnej ściance | z rotacją top spin | większość dorosłych amatorów i juniorów, wysokie piłki |
| Zachodni | na dolnej ściance | bardzo mocny top spin | zaawansowani; trudny przy niskich piłkach |
Na start wybierz jeden chwyt, wschodni albo półzachodni, i trzymaj się go przez kilka tygodni. Częsta zmiana chwytu na początku sprawia, że każdy forhend wychodzi inaczej. Rakietę trzymaj luźno, mniej więcej na 3-4 w skali 1-10 siły ścisku. Jeśli jeszcze nie masz własnej rakiety, przeczytaj jak wybrać rakietę tenisową dla początkującego.
Jak zrobić forhend krok po kroku?
Krok 1: pozycja wyjściowa. Stoisz przodem do siatki, stopy na szerokość barków, kolana lekko ugięte, ciężar na przodzie stóp. Rakieta jest przed tobą, druga ręka podtrzymuje ją przy szyjce.
Krok 2: obrót i przygotowanie. Gdy widzisz, że piłka leci na forhend, obróć barki i biodra bokiem do siatki. Rakieta idzie do tyłu razem z tułowiem, a nie sama ręka. Wolna ręka wskazuje piłkę, co pomaga utrzymać obrót i ocenić odległość. To najważniejszy moment: im wcześniej się obrócisz, tym więcej masz czasu.
Krok 3: ustawienie nóg. Dojdź do piłki małymi krokami, tak żeby uderzyć ją z boku ciała, na wyciągnięcie lekko ugiętej ręki. Na początek ucz się ustawienia półotwartego: tylna noga przyjmuje ciężar, a przednia jest trochę z przodu i z boku. Ustawienie neutralne (przednia noga przed tylną, bokiem do siatki) jest dobre przy łatwych piłkach do środka. Ustawienia zamkniętego, w którym przednia noga przechodzi za linię tylnej, na forhendzie raczej się unika. Ustawienie otwarte, prawie przodem do siatki, przydaje się przy szybkich piłkach i w biegu.
Krok 4: zamach i kontakt. Rakieta opada nieco poniżej wysokości piłki, a potem idzie do przodu i w górę. Ruch zaczynają nogi i biodra, później tułów, na końcu ręka. Piłkę trafiasz przed przednim biodrem, między biodrem a klatką piersiową, z płaszczyzną rakiety prostopadłą do ziemi. Patrz na piłkę aż do kontaktu.
Krok 5: zakończenie. Po uderzeniu rakieta kończy ruch nad przeciwnym ramieniem albo przy nim, łokieć wskazuje kierunek gry. Tylna stopa może się obrócić na palcach, a ciało kończy przodem do siatki. Szybko wracasz do pozycji wyjściowej, bo zaraz przyjdzie kolejna piłka.
Okiem trenera. Przez cztery sezony grałem w lidze akademickiej NCAA Division II w USA, najczęściej na pozycjach nr 1 i 2 w składzie, a potem przez rok pracowałem jako trener w John McEnroe Tennis Academy w Nowym Jorku. Z obu stron siatki widzę to samo: o forhendzie decyduje to, co dzieje się przed uderzeniem. Gracz, który obraca tułów, zanim piłka minie siatkę, ma czas na spokojny zamach. Gracz, który zaczyna ruch dopiero po odbiciu, prawie zawsze trafia piłkę za późno, a potem szuka winy w ręce. Dlatego z początkującymi pracuję najpierw nad wczesnym obrotem, a dopiero potem nad szybkością rakiety.
Jakie błędy w forhendzie popełniają początkujący?
Zacznij od pierwszego wiersza tabeli. Spóźniony kontakt psuje większość pozostałych elementów.
| Objaw | Zwykła przyczyna | Co poprawić |
|---|---|---|
| Piłka w siatce | Kontakt za ciałem, zamach z góry w dół, zamknięta rakieta | Wcześniejszy obrót, rakieta pod piłkę, ruch w górę |
| Piłka w aucie za linią | Otwarta rakieta, zamach z pełną siłą bez rotacji | Płaszczyzna prostopadła do ziemi, ruch do przodu i w górę, mniej siły |
| Piłka leci w bok | Kontakt za wcześnie lub za późno; piłka zbyt blisko lub zbyt daleko od ciała | Kontakt przed przednim biodrem; dojdź do piłki nogami zamiast sięgać ręką |
| Brak mocy | Uderzenie samą ręką, nogi i biodra stoją | Zacznij ruch od nóg i obrotu bioder |
| Każdy forhend inny | Zmiana chwytu, kurczowy ścisk rakiety | Jeden chwyt, luźna dłoń |
| Spóźnienie przy szybkich piłkach | Za długi zamach do tyłu | Krótsze przygotowanie, wcześniejszy obrót |
Jak gra się forhendem na mączce?
Na nawierzchni z mączki piłka po odbiciu zwalnia i wybija się wyżej niż na kortach twardych. Wszystkie korty w Krzycka Park mają nawierzchnię z mączki, więc ta różnica dotyczy każdego, kto u nas gra. Co z niej wynika dla forhendu:
- Więcej czasu na przygotowanie. Wolniejsza piłka wybacza lekkie spóźnienie, dlatego mączka jest dobra do nauki.
- Wyższy punkt kontaktu. Piłka częściej przychodzi na wysokości klatki piersiowej, więc chwyt półzachodni i rotacja top spin są tu wygodne.
- Dłuższe wymiany. Trudniej skończyć punkt jednym uderzeniem, więc liczy się powtarzalny forhend z marginesem nad siatką, nie jeden mocny strzał.
- Praca nóg. Nawierzchnia jest sypka, dlatego przy dojściu do piłki rób małe kroki i trzymaj nisko środek ciężkości.
Na korcie krytym gra się w ten sam sposób, tylko bez wiatru i słońca, co ułatwia regularny trening zimą. Więcej o tym przeczytasz w tekście tenis zimą na korcie krytym.
Jak ćwiczyć forhend w 15 minut?
- Cień bez piłki (2 minuty). Powoli przechodź przez 5 kroków: obrót, ustawienie, zamach, kontakt, zakończenie. Sprawdź, czy rakieta kończy nad przeciwnym ramieniem.
- Piłka z ręki (3 minuty). Partner lub trener podrzuca piłkę z boku tak, żeby odbiła się przed tobą. Gra tylko na kontrolę, do środka kortu.
- Wymiana z linii serwisowej (4 minuty). Stańcie obaj przy linii serwisowej i grajcie spokojne forhendy. Krótszy kort uczy kontroli rakiety.
- Wymiana z linii końcowej (4 minuty). Cel: 10 forhendów z rzędu w kort, wysoko nad siatką. Liczy się seria, nie siła.
- Kierunek (2 minuty). Na zmianę po przekątnej i wzdłuż linii. Po przekątnej jest łatwiej, bo kort jest tam dłuższy, a siatka niższa przy środku.
Do takiego treningu wystarczą dwie osoby i kort. Godzina kortu krytego kosztuje 130 zł w dni robocze do 15:00 oraz w weekendy, czyli 65 zł na osobę przy dwóch graczach (cennik na sezon zimowy 2026/2027, aktualny na stronie cennik). Wolny termin sprawdzisz w rezerwacjach.
Kiedy warto poprawić forhend z trenerem?
Gdy forhend nie wychodzi, sam zwykle widzisz tylko skutek: piłkę w siatce. Trener z boku kortu zauważa przyczynę, na przykład spóźniony obrót albo kontakt zbyt blisko ciała, i daje jedno ćwiczenie, które ją usuwa. Lekcja próbna kosztuje 90 zł (cennik na sezon zimowy 2026/2027, aktualny na stronie cennik), a sprzęt na zajęcia zapewnia klub. Jak wygląda taka lekcja, opisałem w tekście pierwsza lekcja tenisa z trenerem. Po forhendzie zwykle przychodzi czas na serwis.
Podsumowanie
- Forhend to uderzenie po stronie ręki z rakietą, po odbiciu piłki.
- Na start jeden chwyt: wschodni albo półzachodni, trzymany luźno.
- Najważniejszy jest wczesny obrót tułowia, kontakt przed przednim biodrem i zakończenie nad przeciwnym ramieniem.
- Na mączce piłka jest wolniejsza i wyższa, więc gra się z rotacją i większym marginesem nad siatką.
- Ćwicz serie na kontrolę, zanim zaczniesz dodawać siłę.
To ogólne wskazówki techniczne. Jeśli przy uderzeniu czujesz ból łokcia lub nadgarstka, przerwij ćwiczenia i skonsultuj się ze specjalistą.
Najczęstsze pytania
Forhend czy forehand - jak się pisze?
Obie formy są w użyciu. Forehand to pisownia angielska, a forhend to spolszczona forma, którą stosują słowniki i polskie podręczniki tenisa. Chodzi o to samo uderzenie.
Jaki chwyt jest najlepszy do forhendu dla początkującego?
Najczęściej chwyt wschodni albo półzachodni. Wschodni daje prostszy, bardziej płaski lot piłki, a półzachodni ułatwia rotację top spin i grę piłkami odbijającymi się wysoko, na przykład na mączce.
Gdzie trafiać piłkę przy forhendzie?
Przed sobą, z boku ciała, mniej więcej między biodrem a klatką piersiową. Kontakt za ciałem albo zbyt blisko tułowia to najczęstsza przyczyna piłek w siatce lub w aucie.
Dlaczego mój forhend leci w aut?
Zwykle przez zbyt późny kontakt, otwartą rakietę w momencie uderzenia albo zamach tylko ręką bez obrotu tułowia. Najpierw zwolnij ruch i przesuń punkt kontaktu przed siebie, dopiero potem dodawaj prędkość.
Ile czasu zajmuje nauka forhendu?
Prosty, kontrolowany forhend z wymiany w środku kortu wiele osób gra po kilku treningach. Pewny forhend w meczu, w biegu i pod presją rywala buduje się miesiącami regularnej gry.
