Bekhend jednoręczny czy oburęczny - co wybrać na start?

Na start większości dorosłych i prawie wszystkim dzieciom polecam bekhend oburęczny: daje więcej kontroli, łatwiej odbija wysoką i szybką piłkę i szybciej staje się pewny w wymianie. Jednoręczny warto wybrać, gdy masz silne ramię, lubisz grać przy siatce albo lubisz grać slajsem i chcesz większego zasięgu. Obie wersje są poprawne, a decyzja nie jest na zawsze. Poniżej masz tabelę różnic, krótki test wyboru, chwyty i kroki obu wersji, tabelę błędów i plan ćwiczeń.

Jeśli wolisz od razu sprawdzić obie wersje pod okiem trenera, zobacz lekcje tenisa we Wrocławiu.

Co to jest bekhend i czym różnią się dwie wersje?

Bekhend (ang. backhand) to uderzenie po stronie ciała przeciwnej do ręki, w której trzymasz rakietę. Dla gracza praworęcznego to piłki lecące na lewą stronę. W bekhendzie oburęcznym obie dłonie trzymają rękojeść, a ruch prowadzi głównie ręka niedominująca. W jednoręcznym rakietę trzyma tylko ręka dominująca, a druga pomaga jedynie w przygotowaniu i równowadze.

Uderzenie po stronie ręki z rakietą to forhend. Jeśli jeszcze go nie masz, zacznij od poradnika forhend w tenisie: chwyt, ustawienie i zamach, bo wiele elementów, na przykład wczesny obrót tułowia, jest wspólnych.

Bekhend jednoręczny czy oburęczny - jakie są różnice?

Cecha	Oburęczny	Jednoręczny
Stabilność rakiety	duża, dwie ręce	mniejsza, cała praca jednego ramienia
Wysoka piłka (nad barkiem)	łatwiejsza	trudna, wymaga siły i dobrego chwytu
Niska piłka i piłka daleko od ciała	trudniejsza, mniejszy zasięg	łatwiejsza, większy zasięg
Punkt kontaktu	przed przednim biodrem	wyraźnie przed przednią stopą
Odbiór szybkiego serwisu (return)	prostszy, krótki zamach	wymaga wcześniejszego przygotowania
Slajs i wolej	trzeba i tak grać jedną ręką	naturalne przejście, ten sam układ ciała
Czas do pewnej wymiany	zwykle krótszy	zwykle dłuższy
Dla kogo	dzieci, początkujący, gracze z linii końcowej	gracze z silnym ramieniem, lubiący siatkę i slajs

Wśród zawodowców jednoręczny bekhend jest dziś coraz rzadszy: szybka gra z linii końcowej i wysokie piłki z rotacją sprzyjają stabilności dwóch rąk. W tenisie amatorskim obie wersje mają się dobrze.

Najważniejsza różnica jest w punkcie kontaktu. Oburęczny wybacza lekkie spóźnienie, bo druga ręka pomaga dociągnąć rakietę. Jednoręczny trzeba trafić wyraźnie przed ciałem, inaczej rakieta się otwiera i piłka leci wysoko w aut.

Który bekhend wybrać na start?

Odpowiedz na pięć pytań. Każde "tak" to punkt dla jednoręcznego.

1. Masz silne ramię i nadgarstek, na przykład z innego sportu z rakietą lub z siłowni?
2. Częściej lubisz podejść do siatki niż wymieniać piłki z linii końcowej?
3. Grałeś kiedyś w tenisa jednoręcznym bekhendem i ruch wraca sam?
4. Masz dużo czasu na trening, więc dłuższa nauka Ci nie przeszkadza?
5. Twoi zwykli rywale grają raczej płasko i nisko niż wysoko z rotacją?

0-2 punkty: zacznij od oburęcznego. 3-5 punktów: spróbuj jednoręcznego przez kilka treningów i porównaj, który daje Ci więcej piłek w korcie.

U dzieci odpowiedź jest prostsza: niemal zawsze zaczynamy od oburęcznego, bo dziecku brakuje siły, żeby utrzymać rakietę stabilnie jedną ręką po stronie bekhendowej. O pierwszych treningach najmłodszych piszę w artykule pierwszy trening tenisa dziecka.

Okiem trenera. Przez cztery sezony grałem w lidze akademickiej NCAA Division II w USA, najczęściej na pozycjach nr 1 i 2 w składzie, a potem przez rok pracowałem jako trener w John McEnroe Tennis Academy w Nowym Jorku. Moim tenisowym idolem jest Roger Federer, jeden z najbardziej znanych graczy z jednoręcznym bekhendem, więc rozumiem, skąd bierze się sympatia do tej wersji. Jako trener patrzę jednak na to, ile piłek gracz utrzyma w korcie po stronie bekhendowej. Dlatego uważam, że początkujący najlepiej zaczyna od oburęcznego, a slajs jedną ręką dokłada, gdy podstawowy bekhend jest już stabilny. Jednoręczny to dobry wybór dla gracza, który ma do niego siłę i cierpliwość.

Jak zagrać bekhend oburęczny krok po kroku?

Opis dla gracza praworęcznego. Leworęczny zamienia strony.

Krok 1: chwyt. Prawa ręka trzyma dół rękojeści chwytem kontynentalnym, czyli jak młotek. Lewa ręka leży nad nią, blisko, w chwycie, którym grałbyś forhend lewą ręką. To lewa ręka nadaje uderzeniu kierunek i moc.

Krok 2: obrót. Gdy piłka leci na bekhend, obróć barki i biodra bokiem do siatki, aż prawy bark wskaże piłkę. Rakieta idzie do tyłu razem z tułowiem, obie ręce trzymają ją przez cały czas.

Krok 3: ustawienie nóg. Dojdź do piłki małymi krokami. Na początek ucz się ustawienia neutralnego: prawa noga z przodu, bokiem do siatki. Przy szybkich piłkach możesz grać z ustawienia otwartego, prawie przodem do siatki, bo oburęczny na to pozwala.

Krok 4: zamach i kontakt. Rakieta opada nieco poniżej wysokości piłki, potem idzie do przodu i w górę. Piłkę trafiasz przed przednim biodrem, z płaszczyzną rakiety prostopadłą do ziemi. Ruch zaczyna się od nóg i bioder, nie od rąk.

Krok 5: zakończenie. Rakieta kończy nad prawym ramieniem, obie ręce wciąż na rękojeści, łokcie wysoko. Wracasz do pozycji wyjściowej.

Jak zagrać bekhend jednoręczny krok po kroku?

Krok 1: chwyt. Wschodni bekhendowy: przekręć dłoń względem chwytu kontynentalnego w lewo (przeciwnie do ruchu wskazówek zegara) tak, żeby nasada palca wskazującego leżała na górnej ściance rękojeści. Kciuk możesz ułożyć wzdłuż tylnej ścianki dla stabilności. Lewa ręka trzyma rakietę przy szyjce.

Krok 2: obrót. Obróć się mocniej niż przy oburęcznym, tak żeby prawy bark był skierowany do siatki, a plecy lekko do rywala. Lewa ręka prowadzi rakietę do tyłu i dopiero tuż przed zamachem ją puszcza.

Krok 3: ustawienie nóg. Neutralne albo lekko zamknięte: prawa noga przed lewą, bokiem do siatki. Z ustawienia otwartego jednoręczny bekhend gra się dużo trudniej.

Krok 4: zamach i kontakt. Rakieta opada pod piłkę i idzie do przodu i w górę jednym płynnym ruchem ramienia. Kontakt wyraźnie przed przednią stopą, z prostą lub prawie prostą ręką. Głowa nieruchomo przy kontakcie.

Krok 5: zakończenie. Ręka z rakietą kończy wysoko z przodu, a lewa ręka cofa się do tyłu. Ramiona rozchodzą się jak skrzydła, dzięki czemu barki nie obracają się za wcześnie.

Jakie błędy w bekhendzie popełniają początkujący?

Objaw	Wersja	Zwykła przyczyna	Co poprawić
Piłka w siatce	obie	kontakt za ciałem, zamach z góry w dół	wcześniejszy obrót, rakieta pod piłkę, ruch w górę
Piłka wysoko w aucie	jednoręczny	kontakt za późno, rakieta otwarta	kontakt przed przednią stopą, pewniejszy chwyt
Brak mocy	oburęczny	prawa ręka pcha, lewa nie pracuje	ćwicz ruch samą lewą ręką, potem dołóż prawą
Uderzenie z nadgarstka, brak kontroli	jednoręczny	ruch tylko przedramieniem, zbyt słaby chwyt	ruch z barku i tułowia, pewniejszy chwyt
Piłka za blisko ciała	obie	brak kroku odstawnego	małe kroki, zostaw miejsce na zamach
Barki otwierają się za wcześnie	jednoręczny	lewa ręka idzie razem z rakietą	lewa ręka cofa się do tyłu w zakończeniu

Po co Ci slajs bekhendowy?

Slajs to uderzenie z rotacją wsteczną, grane ruchem rakiety z góry w dół i do przodu. Gra się go prawie zawsze jedną ręką w chwycie kontynentalnym, także wtedy, gdy Twój podstawowy bekhend jest oburęczny. Przydaje się w trzech sytuacjach: gdy piłka jest daleko i nie zdążysz z pełnym zamachem, gdy chcesz zwolnić grę i gdy podchodzisz do siatki. Dlatego nawet gracz z oburęcznym bekhendem powinien mieć slajs w zestawie, a gracz, który myśli o przejściu na jednoręczny, od slajsu najlepiej zaczyna.

Jak gra się bekhendem na mączce?

Wszystkie korty w Krzycka Park mają nawierzchnię z mączki, a na niej piłka po odbiciu zwalnia i wybija się wyżej niż na kortach twardych. Dla bekhendu oznacza to:

• Oburęczny ma przewagę przy wysokich piłkach. Piłki z rotacją top spin dochodzą do wysokości barku, a dwie ręce łatwiej je kontrolują.
• Jednoręczny potrzebuje dobrej pracy nóg. Zamiast przyjmować piłkę wysoko, cofnij się i poczekaj, aż opadnie, albo wejdź do niej wcześniej, zanim się wzniesie.
• Slajs działa dobrze. Na mączce niska piłka z rotacją wsteczną zmusza rywala do schylenia się i grania w górę.
• Więcej czasu na naukę. Wolniejsza piłka wybacza lekkie spóźnienie, więc mączka jest dobra do przestawiania się z jednej wersji na drugą.

Czy da się zmienić bekhend z oburęcznego na jednoręczny?

Tak, ale traktuj to jak naukę nowego uderzenia. Zmienia się chwyt, ustawienie nóg i punkt kontaktu, więc przez pierwsze tygodnie bekhend w meczu będzie mniej pewny niż dotąd. Najlepsza kolejność:

1. Opanuj slajs jedną ręką w chwycie kontynentalnym.
2. Ćwicz jednoręczny z piłek podrzucanych z ręki, tylko na kontrolę.
3. Przejdź do wymiany z linii serwisowej, potem z linii końcowej.
4. W meczu używaj nowego bekhendu dopiero wtedy, gdy na treningu wychodzi seria 10 piłek w kort.

W drugą stronę, z jednoręcznego na oburęczny, przechodzi się zwykle łatwiej, bo druga ręka od razu daje stabilność.

Jak ćwiczyć bekhend w 15 minut?

1. Cień bez piłki (2 minuty). Powoli przechodź przez 5 kroków wybranej wersji i sprawdź zakończenie.
2. Piłka z ręki (3 minuty). Partner podrzuca piłkę z boku tak, żeby odbiła się przed Tobą. Gra na kontrolę do środka kortu.
3. Wymiana z linii serwisowej (4 minuty). Spokojne bekhendy na krótkim korcie, uczą kontroli rakiety.
4. Wymiana z linii końcowej (4 minuty). Cel: 10 bekhendów z rzędu w kort, wysoko nad siatką.
5. Slajs (2 minuty). Na koniec kilka slajsów jedną ręką, niezależnie od wersji podstawowego bekhendu.

Do takiego treningu wystarczą dwie osoby i kort. Godzina kortu krytego kosztuje 130 zł w dni robocze do 15:00 oraz w weekendy, czyli 65 zł na osobę przy dwóch graczach (cennik na sezon zimowy 2026/2027, aktualny na stronie cennik). Wolny termin sprawdzisz w rezerwacjach.

Kiedy warto skonsultować wybór bekhendu z trenerem?

Gdy nie wiesz, którą wersję wybrać, najszybciej rozstrzyga to jedna lekcja, na której sprawdzisz obie. Trener z boku kortu widzi, przy której wersji trafiasz piłkę przed sobą, a przy której się spóźniasz. Lekcja próbna kosztuje 90 zł (cennik na sezon zimowy 2026/2027, aktualny na stronie cennik), a sprzęt na zajęcia zapewnia klub. Jak wygląda taka lekcja, opisałem w tekście pierwsza lekcja tenisa z trenerem.

Podsumowanie

• Bekhend oburęczny: więcej kontroli, łatwiejsze wysokie piłki, szybsza nauka. Dobry wybór dla dzieci i większości początkujących.
• Bekhend jednoręczny: większy zasięg, naturalne przejście do slajsu i woleja, ale dłuższa nauka i potrzeba siły.
• W obu wersjach liczy się wczesny obrót tułowia i kontakt przed ciałem.
• Slajs jedną ręką przyda się każdemu, niezależnie od wersji.
• Wybór nie jest na zawsze - wersję można zmienić, jeśli zrobisz to krok po kroku.

To ogólne wskazówki techniczne. Jeśli przy uderzeniu czujesz ból łokcia, przedramienia lub nadgarstka, przerwij ćwiczenia i skonsultuj się ze specjalistą.